Norwegia
Bez cła*
- Ich linie taryfowe5 linii norweskich
94.04.9011 Containing feathers or down
Norweskie dane taryfowe sprawdzone 13 września 2026.
Kod celny · Podpozycja HS 9404 90
To już kod końcowy
Artykuły pościelowe i podobne wyposażenie
Wyposażone w sprężyny lub wypchane, lub zawierające wewnątrz dowolny materiał, lub wykonane z gumy lub z tworzyw sztucznych, komórkowych (z wył. wypchanych pierzem lub puchem, stelaży pod materace, materacy, śpiworów, kocy, pikowanych poszewek, narzut, pierzyn i kołder (kap)
To pełny 8-cyfrowy kod celny. Przy wywozie i w Intrastacie używa się go bez zmian. Przy przywozie do UE w zgłoszeniu celnym stosuje się kod 9404 90 90 00, czyli ten kod z dopisanymi cyframi 00.
Zobacz oficjalny tekst taryfy
Oficjalny tekst taryfy
Artykuły pościelowe i podobne wyposażenie, wyposażone w sprężyny lub wypchane, lub zawierające wewnątrz dowolny materiał, lub wykonane z gumy lub z tworzyw sztucznych, komórkowych (z wył. wypchanych pierzem lub puchem, stelaży pod materace, materacy, śpiworów, kocy, pikowanych poszewek, narzut, pierzyn i kołder (kap)
Widzisz zasady dotyczące wywozu z UE. Jeśli przywozisz towary, przełącz powyżej na przywóz.
Widzisz zasady dotyczące przywozu do UE. Jeśli wywozisz towary, przełącz powyżej na wywóz.
Twoja odpowiedź przy wywozie
Pełny kod wywozowy UE to 9404 90 90.
Do wywozowego zgłoszenia celnego ani do Intrastatu nie wybiera się 10-cyfrowej unijnej linii przywozowej. Kraj przeznaczenia klasyfikuje towar według własnej taryfy.
8 cyfr, gotowe
Sprzedaż do Norwegii, Wielkiej Brytanii i USA
Cło naliczane przy przywozie.
Norwegia, Wielka Brytania i USA mają pod 6-cyfrowym kodem HS własne linie taryfowe. Stawki poniżej to wysokość cła, które organy celne tych krajów pobierają od towarów przywożonych z UE. Zanim oprzesz się na stawce, porównaj towar z opisem obowiązującym w danym kraju.
Wielka Brytania
2.0%*
- Ich linie taryfowe1 linia brytyjska
- Pochodzenie z UEBez cła*
9404 90 90 00 Other
W Irlandii Północnej obowiązują inne zasady.
Brytyjskie dane taryfowe sprawdzone 13 września 2026.
USA
10.0%†
Oszacowane na podstawie opublikowanych amerykańskich środków
- Ich linie taryfowe12 linii amerykańskich
- Data zgłoszenia17 września 2026
9404.90.10.30 Mattress supports; articles of bedding and similar furnishing
Zgłoszenie celne składa amerykański importer.
Amerykańskie dane taryfowe sprawdzone 16 września 2026.
Zobacz 5 norweskich linii
Sprzedaż do Norwegii
Norwegia dzieli kategorię 6-cyfrową po swojemu, więc to są jej własne linie pod nią, a nie ten kod UE. Sprawdź swój produkt przy ich brzmieniu; to, co pobiera norweska administracja celna, podajemy przy każdej linii.
-
94.04.9011
Containing feathers or down
- Cło zwykłe
- Bez cła*
-
94.04.9012
Other, containing hydrofluorocarbons (HFC), perhalogenated fluorocarbons (PFC) or regulated chlorofluorocarbons (CFC)
- Cło zwykłe
- Bez cła*
-
94.04.9019
Other
- Cło zwykłe
- Bez cła*
-
94.04.9091
Containing hydrofluorocarbons (HFC), per-halogenated fluorocarbons (PFC) or regulated chlorofluorocarbons (CFC)
- Cło zwykłe
- Bez cła*
-
94.04.9099
Other
- Cło zwykłe
- Bez cła*
Zawiera dane norweskiej administracji celnej (data.toll.no), na licencji CC BY 4.0, dostosowane do wyświetlania.
Zobacz 1 brytyjską linię
Sprzedaż do Wielkiej Brytanii
Ile pobiera brytyjska administracja celna, gdy taki towar trafia do Wielkiej Brytanii.
-
9404 90 90 00
Other
- Cło zwykłe
- 2.0%*
- Towary pochodzące z UE
- Bez cła* Aby skorzystać z tej stawki, potrzebujesz dokumentu potwierdzającego preferencyjne pochodzenie z UE.
Te stawki obowiązują w Wielkiej Brytanii. Dla towarów wprowadzanych do Irlandii Północnej mogą obowiązywać inne zasady.
Zawiera informacje sektora publicznego na licencji Open Government Licence v3.0.
Źródło: UK Department for Business and Trade (data.api.trade.gov.uk).
Zobacz 12 amerykańskich linii
Sprzedaż do USA
To, co amerykański urząd celny pobiera, gdy tego rodzaju towary docierają z UE. Zgłoszenie składa i cło płaci amerykański importer.
-
9404.90.10.30
Mattress supports; articles of bedding and similar furnishing (for example, mattresses, quilts, eiderdowns, cushions, pouffes and pillows) fitted with springs or stuffed or internally fitted with any material or of cellular rubber or plastics, whether or not covered, Other, Pillows, cushions and similar furnishings, Of cotton (369), Bed pillows (with outer covering of cotton), of a kind described in statistical note 6 to this chapter, Foam fill (369)
- Stawka podstawowa
- 5.3%
- Z UE
- 10.0%† Oszacowane na podstawie opublikowanych amerykańskich środków Zastosowane amerykańskie pozycje: 9903.05.39 Section 301 forced-labour action, 91 FR 47318 (memorandum 91 FR 47717), U.S. note 52 to subchapter III of chapter 99
-
9404.90.10.60
Mattress supports; articles of bedding and similar furnishing (for example, mattresses, quilts, eiderdowns, cushions, pouffes and pillows) fitted with springs or stuffed or internally fitted with any material or of cellular rubber or plastics, whether or not covered, Other, Pillows, cushions and similar furnishings, Of cotton (369), Bed pillows (with outer covering of cotton), of a kind described in statistical note 6 to this chapter, Other fill (369)
- Stawka podstawowa
- 5.3%
- Z UE
- 10.0%† Oszacowane na podstawie opublikowanych amerykańskich środków Zastosowane amerykańskie pozycje: 9903.05.39 Section 301 forced-labour action, 91 FR 47318 (memorandum 91 FR 47717), U.S. note 52 to subchapter III of chapter 99
-
9404.90.10.90
Mattress supports; articles of bedding and similar furnishing (for example, mattresses, quilts, eiderdowns, cushions, pouffes and pillows) fitted with springs or stuffed or internally fitted with any material or of cellular rubber or plastics, whether or not covered, Other, Pillows, cushions and similar furnishings, Of cotton (369), Other (369)
- Stawka podstawowa
- 5.3%
- Z UE
- 10.0%† Oszacowane na podstawie opublikowanych amerykańskich środków Zastosowane amerykańskie pozycje: 9903.05.39 Section 301 forced-labour action, 91 FR 47318 (memorandum 91 FR 47717), U.S. note 52 to subchapter III of chapter 99
-
9404.90.20.30
Mattress supports; articles of bedding and similar furnishing (for example, mattresses, quilts, eiderdowns, cushions, pouffes and pillows) fitted with springs or stuffed or internally fitted with any material or of cellular rubber or plastics, whether or not covered, Other, Pillows, cushions and similar furnishings, Other, Bed pillows, of a kind described in statistical note 6 to this chapter, Foam fill
- Stawka podstawowa
- 6%
- Z UE
- 10.0%† Oszacowane na podstawie opublikowanych amerykańskich środków Zastosowane amerykańskie pozycje: 9903.05.39 Section 301 forced-labour action, 91 FR 47318 (memorandum 91 FR 47717), U.S. note 52 to subchapter III of chapter 99
-
9404.90.20.60
Mattress supports; articles of bedding and similar furnishing (for example, mattresses, quilts, eiderdowns, cushions, pouffes and pillows) fitted with springs or stuffed or internally fitted with any material or of cellular rubber or plastics, whether or not covered, Other, Pillows, cushions and similar furnishings, Other, Bed pillows, of a kind described in statistical note 6 to this chapter, Other fill
- Stawka podstawowa
- 6%
- Z UE
- 10.0%† Oszacowane na podstawie opublikowanych amerykańskich środków Zastosowane amerykańskie pozycje: 9903.05.39 Section 301 forced-labour action, 91 FR 47318 (memorandum 91 FR 47717), U.S. note 52 to subchapter III of chapter 99
-
9404.90.20.90
Mattress supports; articles of bedding and similar furnishing (for example, mattresses, quilts, eiderdowns, cushions, pouffes and pillows) fitted with springs or stuffed or internally fitted with any material or of cellular rubber or plastics, whether or not covered, Other, Pillows, cushions and similar furnishings, Other
- Stawka podstawowa
- 6%
- Z UE
- 10.0%† Oszacowane na podstawie opublikowanych amerykańskich środków Zastosowane amerykańskie pozycje: 9903.05.39 Section 301 forced-labour action, 91 FR 47318 (memorandum 91 FR 47717), U.S. note 52 to subchapter III of chapter 99
-
9404.90.81.00
Mattress supports; articles of bedding and similar furnishing (for example, mattresses, quilts, eiderdowns, cushions, pouffes and pillows) fitted with springs or stuffed or internally fitted with any material or of cellular rubber or plastics, whether or not covered, Other, Of cotton, not containing any embroidery, lace, braid, edging, trimming, piping exceeding 6.35 mm or applique work (369)
- Stawka podstawowa
- 4.4%
- Z UE
- 10.0%† Oszacowane na podstawie opublikowanych amerykańskich środków Zastosowane amerykańskie pozycje: 9903.05.39 Section 301 forced-labour action, 91 FR 47318 (memorandum 91 FR 47717), U.S. note 52 to subchapter III of chapter 99
-
9404.90.96.05
Mattress supports; articles of bedding and similar furnishing (for example, mattresses, quilts, eiderdowns, cushions, pouffes and pillows) fitted with springs or stuffed or internally fitted with any material or of cellular rubber or plastics, whether or not covered, Other, With outer shell of cotton (369)
- Stawka podstawowa
- 7.3%
- Z UE
- 10.0%† Oszacowane na podstawie opublikowanych amerykańskich środków Zastosowane amerykańskie pozycje: 9903.05.39 Section 301 forced-labour action, 91 FR 47318 (memorandum 91 FR 47717), U.S. note 52 to subchapter III of chapter 99
Pokaż wszystkie linie (12)
-
9404.90.96.22
Mattress supports; articles of bedding and similar furnishing (for example, mattresses, quilts, eiderdowns, cushions, pouffes and pillows) fitted with springs or stuffed or internally fitted with any material or of cellular rubber or plastics, whether or not covered, Other, With outer shell of man-made fibers (666)
- Stawka podstawowa
- 7.3%
- Z UE
- 10.0%† Oszacowane na podstawie opublikowanych amerykańskich środków Zastosowane amerykańskie pozycje: 9903.05.39 Section 301 forced-labour action, 91 FR 47318 (memorandum 91 FR 47717), U.S. note 52 to subchapter III of chapter 99
-
9404.90.96.23
Mattress supports; articles of bedding and similar furnishing (for example, mattresses, quilts, eiderdowns, cushions, pouffes and pillows) fitted with springs or stuffed or internally fitted with any material or of cellular rubber or plastics, whether or not covered, Other, With outer shell of other textile materials, Containing 85 percent or more by weight of silk or silk waste
- Stawka podstawowa
- 7.3%
- Z UE
- 10.0%† Oszacowane na podstawie opublikowanych amerykańskich środków Zastosowane amerykańskie pozycje: 9903.05.39 Section 301 forced-labour action, 91 FR 47318 (memorandum 91 FR 47717), U.S. note 52 to subchapter III of chapter 99
-
9404.90.96.36
Mattress supports; articles of bedding and similar furnishing (for example, mattresses, quilts, eiderdowns, cushions, pouffes and pillows) fitted with springs or stuffed or internally fitted with any material or of cellular rubber or plastics, whether or not covered, Other, With outer shell of other textile materials, Other (899)
- Stawka podstawowa
- 7.3%
- Z UE
- 10.0%† Oszacowane na podstawie opublikowanych amerykańskich środków Zastosowane amerykańskie pozycje: 9903.05.39 Section 301 forced-labour action, 91 FR 47318 (memorandum 91 FR 47717), U.S. note 52 to subchapter III of chapter 99
-
9404.90.96.70
Mattress supports; articles of bedding and similar furnishing (for example, mattresses, quilts, eiderdowns, cushions, pouffes and pillows) fitted with springs or stuffed or internally fitted with any material or of cellular rubber or plastics, whether or not covered, Other
- Stawka podstawowa
- 7.3%
- Z UE
- 10.0%† Oszacowane na podstawie opublikowanych amerykańskich środków Zastosowane amerykańskie pozycje: 9903.05.39 Section 301 forced-labour action, 91 FR 47318 (memorandum 91 FR 47717), U.S. note 52 to subchapter III of chapter 99
Cła antydumpingowe i wyrównawcze, amerykańskie podatki importowe oraz opłaty celne nie są uwzględnione.
Powyższe opisy to amerykańskie teksty taryfowe, które USA publikuje wyłącznie po angielsku.
Źródło: amerykańska taryfa celna prowadzona przez US International Trade Commission (hts.usitc.gov), public domain, oraz środki opublikowane w Federal Register.
To jest szacunek pomocny w planowaniu, oparty na amerykańskiej taryfie celnej (wskazana rewizja) oraz środkach opublikowanych w Federal Register na wskazany dzień, dla przesyłki pochodzącej z UE. Nie jest to zgłoszenie celne, porada prawna ani opinia brokera celnego, a kodycelne.pl nie jest brokerem celnym licencjonowanym w Stanach Zjednoczonych. Klasyfikację, pochodzenie, wartość i należne cło przed zgłoszeniem potwierdza amerykański importer lub jego broker celny.
Zanim użyjesz kodu
Sprawdź to, co leży poza samym kodem
Kod może być właściwy, a mimo to kwota do zapłaty może się zmienić ze względu na pochodzenie towaru, termin przywozu lub dodatkowe środki UE.
- Produkt i jego postać Sprawdź, czy Twój produkt naprawdę pasuje do tego opisu, razem z tym, z czego jest zrobiony i w jakiej postaci jest przywożony.
- Kraj pochodzenia Umowy handlowe, sankcje i dodatkowe środki mogą sprawić, że towary objęte tym samym kodem będą traktowane inaczej.
- Aktualne środki taryfowe Sprawdź aktualną stawkę, ewentualne ograniczenia i licencje oraz ilość wymaganą przez organ celny w przeglądarce taryfowej ISZTAR4 lub w bazie TARIC.
W zgłoszeniu przywozowym
9404 90 90 00
Przy przywozie tych towarów do UE w zgłoszeniu celnym stosuje się postać 10-cyfrową 9404909000, czyli ten kod z dopisanym 00. Nie dzieli się dalej.
Zawieszenie cła: 0% dla części lotniczych ze świadectwem zdatności do lotu*
Obowiązują warunki, potrzebne jest pozwolenie organu celnego.
Zawieszenie to niższa stawka, którą UE przyznaje określonym towarom; to, czy Twój towar się kwalifikuje, zależy od brzmienia i warunków danej linii.
Przy wywozie z UE i w systemie Intrastat zwykle stosuje się 8-cyfrowy kod bez zmian.
Dane taryfy celnej UE z 13 września 2026.
Stawki, pochodzenie i dokumenty
Najpierw przeczytaj sygnały. Otwórz tylko te, które chcesz sprawdzić.
Poza zwykłym cłem UE odnotowuje przy tym kodzie takie rodzaje środków. Są to wyłącznie sygnały: to, czy któryś dotyczy Twojego towaru, może zależeć od jego pochodzenia, od producenta, od tego, czym dokładnie jest produkt, i od przedstawionych dokumentów. Żadne kwoty nie są tu wyliczane.
Dane na dzień 1 września 2026
Niższe cło na towary z niektórych krajów
Możliwe
Stawki preferencyjne są dostępne dla towarów pochodzących z:
- Andora
- San Marino
- Turcja
- Unia Europejska
- Komory (z wyłączeniem Mayotte), Madagaskar, Mauritius, Seszele i obszary zależne i Zimbabwe
- Botswana, Eswatini, Lesotho, Mozambik i Namibia
- Sahara Zachodnia
- Unia Europejska, Islandia, Liechtenstein i Norwegia
- +46 pochodzeń
Te stawki dotyczą towarów pochodzących z: Umowa o partnerstwie gospodarczym; CARIFORUM z wyjątkiem Haiti; GSP-EBA (szczególne rozwiązanie dotyczące krajów najsłabiej rozwiniętych - wszystko oprócz broni); KTZ (Kraje i Terytoria Zamorskie); GSP - Zasady ogólne; GSP+ (szczególne rozwiązanie motywacyjne dotyczące zrównoważonego rozwoju i dobrych rządów).
To, czy można skorzystać z jednej z nich, zależy od reguł pochodzenia danego towaru i od dokumentów, które da się przedstawić.
Sprawdź ten kod w oficjalnej unijnej bazie TARIC
Ograniczenia i dokumenty
Ważne
Ograniczenia przywozowe odnotowano dla towarów pochodzących z:
- Irak
- Syria
- Ukraina
- dowolny kraj
- Białoruś
- Federacja Rosyjska
UE odnotowuje przy tym kodzie warunki dotyczące dokumentów. To, czego organ celny może zażądać, zależy od pochodzenia towaru, od tego, czym dokładnie jest produkt, i od procedury celnej.
Dowód pochodzenia 2 warunki
Jeśli dla towaru z kraju, z którym UE ma umowę handlową, wnioskujesz o niższą stawkę, organ celny żąda dowodu pochodzenia, na przykład świadectwa EUR.1 albo deklaracji pochodzenia.
Pokaż brzmienie tych warunków w przepisach UE
- Świadectwo przewozowe EUR.1
- Deklaracja na fakturze lub deklaracja pochodzenia umieszczona przez dowolnego eksportera na fakturze lub innym dokumencie handlowym
Sankcje i regiony objęte ograniczeniami 10 warunków
Część warunków wynika z unijnych przepisów sankcyjnych. Mają znaczenie, gdy towar jest powiązany z krajem lub regionem, z którym UE ogranicza handel.
Pokaż brzmienie tych warunków w przepisach UE
- Towary niepochodzące z Krymu lub Sewastopola ani na nie przeznaczone (art. 2 i 2b ust. 1 rozporządzenia Rady (UE) nr 692/2014)
- Towary niepochodzące lub nieprzeznaczone do niekontrolowanych przez rząd obszarów Ukrainy w obwodach donieckim, chersońskim, ługańskim i zaporizhzhii
- Towary, które zostały wprowadzone na terytorium unii celnej UE oraz zostały przedstawione organom celnym przed wejściem w życie lub datą rozpoczęcia stosowania odpowiednich zakazów przywozu, w zależności od tego, która z tych dat jest późniejsza (patrz artykuł 8f rozporządzenia (UE) nr 765/2006)
- Zezwolenie na przywóz na podstawie art. 1ra ust. 10 rozporządzenia Rady (UE) nr 765/2006
- Zakazy określone w art. 1ra ust. 1 rozporządzenia Rady (UE) nr 765/2006 nie mają zastosowania (zob. wyłączenia umowne w art. 1ra ust. 4)
- Zakazy określone w art. 1ra ust. 1 rozporządzenia Rady (UE) nr 765/2006 nie mają zastosowania (zob. wyłączenia umowne w art. 1ra ust. 3)
- Towary, które zostały wprowadzone na terytorium unii celnej UE oraz zostały przedstawione organom celnym przed wejściem w życie lub datą rozpoczęcia stosowania odpowiednich zakazów przywozu, w zależności od tego, która z tych dat jest późniejsza (patrz artykuł 12e rozporządzenia (UE) nr 833/2014)
- Zezwolenie na przywóz na podstawie art. 3i ust. 3c rozporządzenia Rady (UE) nr 833/2014
- Zakazy określone w art. 3i ust. 1 rozporządzenia Rady (UE) nr 833/2014 nie mają zastosowania (zob. wyłączenia w art. 3i ust. 3aa)
- Zezwolenie na przywóz na podstawie art. 12 b ust. 2 rozporządzenia Rady (UE) nr 833/2014
Inne warunki 1 warunek
Te warunki nie pasują do żadnej z powyższych grup. To, czy organ celny będzie wymagał spełnienia któregoś z nich, zależy od towaru, jego pochodzenia i procedury celnej.
Pokaż brzmienie tego warunku w przepisach UE
- Inne niż skóry z kotów i psów, zgodnie z Rozporządzeniem (WE) nr 1523/2007 r. (Dz.U. L 343)
Ostatnie sprawdzenie klasyfikacji
Sprawdź ścieżkę i najbliższe alternatywy.
Skorzystaj z tego widoku, jeśli nadal nie masz pewności, że kod opisuje produkt dokładnie.
Pokaż kroki
Porównaj z sąsiednimi kodami.
Porównaj sąsiednie kody na tym poziomie, zanim zdecydujesz się na ten.
- inna możliwość 9404 90 10 Artykuły pościelowe i podobne wyposażenie, wypchane pierzem lub puchem (z wył. materacy i śpiworów, pikowanych poszewek, narzut, pierzyn i kołder (kap) 3.7%*
-
jesteś tutaj 9404 90 90 Artykuły pościelowe i podobne wyposażenie, wyposażone w sprężyny lub wypchane, lub zawierające wewnątrz dowolny materiał, lub wykonane z gumy lub z tworzyw sztucznych, komórkowych (z wył. wypchanych pierzem lub puchem, stelaży pod materace, materacy, śpiworów, kocy, pikowanych poszewek, narzut, pierzyn i kołder (kap) 3.7%*
Warto porównać
Kody znajdujące się blisko tego kodu, na wypadek gdyby sam materiał był inny.
Podobne towary w innych miejscach taryfy
- 9401 49 00 Siedzenia zamieniane w łóżka (inne niż siedzenia ogrodowe lub wyposażenie kempingowe, lekarskie, chirurgiczne lub dentystyczne), z wył. z drewna Bez cła*
- 9401 41 00 Siedzenia zamieniane w łóżka (inne niż siedzenia ogrodowe, wyposażenie kempingowe, lekarskie, chirurgiczne lub dentystyczne), z drewna Bez cła*
- 9401 61 00 Meble do siedzenia, tapicerowane, z drewnianą ramą (inne niż przekształcalne w miejsca do spania) Bez cła*
- 9401 99 10 Pozostałe części siedzeń, nie z drewna, w rodzaju stosowanych w statkach powietrznych 1.7%*
- 9401 99 80 Pozostałe części mebli do siedzenia, nie z drewna, gdzie indziej niesklasyfikowane (z wył. w rodzaju stosowanych w statkach powietrznych i pojazdach silnikowych) 2.7%*
Często mylone z
-
9401 41 00
Siedzenia zamieniane w łóżka (inne niż siedzenia ogrodowe, wyposażenie kempingowe, lekarskie, chirurgiczne lub dentystyczne), z drewna
Bez cła*
That code covers wooden-frame seating furniture that can be converted into beds, rather than the bedding and similar items covered here.
-
9401 49 00
Siedzenia zamieniane w łóżka (inne niż siedzenia ogrodowe lub wyposażenie kempingowe, lekarskie, chirurgiczne lub dentystyczne), z wył. z drewna
Bez cła*
That code covers seating furniture that can be converted into beds, made from materials other than wood, rather than the bedding and similar items covered here.
-
9404 90 10
Artykuły pościelowe i podobne wyposażenie, wypchane pierzem lub puchem (z wył. materacy i śpiworów, pikowanych poszewek, narzut, pierzyn i kołder (kap)
3.7%*
That code is for similar bedding filled with feathers or down; this code excludes such filling.
Pokazane tu stawki celne są szacunkowe, odczytane z oficjalnych danych taryfowych UE, Norwegii i Wielkiej Brytanii, wyłącznie dla orientacji. Aktualną stawkę sprawdź przed złożeniem zgłoszenia w przeglądarce taryfowej ISZTAR4, w bazie TARIC, u norweskiej administracji celnej albo w brytyjskim Online Trade Tariff. Stawka, którą zapłacisz, może też zależeć od kraju pochodzenia. To są wyłącznie podstawowe cła: VAT z tytułu przywozu, akcyza, cła antydumpingowe oraz środki ochronne i kontyngentowe nie są tu uwzględnione.
Zapisuj kody we własnym zbiorze
Załóż darmowe konto, żeby przechowywać ważne dla Ciebie kody celne w jednym miejscu i wracać do nich, kiedy tylko są potrzebne.