Norwegia
Stawka zależy od linii.
- Ich linie taryfowe7 linii norweskich
15.15.9012 For fish feed
Norweskie dane taryfowe sprawdzone 13 września 2026.
Kod celny · Podpozycja HS 1515 90
To już kod końcowy
Olej z nasion tytoniu i jego frakcje
Nawet rafinowane, ale niemodyfikowane chemicznie, (z wył. do zastosowań technicznych lub przemysłowych i oleju surowego)
To pełny 8-cyfrowy kod celny. Przy wywozie i w Intrastacie używa się go bez zmian. Przy przywozie do UE w zgłoszeniu celnym stosuje się kod 1515 90 39 00, czyli ten kod z dopisanymi cyframi 00.
Zobacz oficjalny tekst taryfy
Oficjalny tekst taryfy
Olej z nasion tytoniu i jego frakcje, nawet rafinowane, ale niemodyfikowane chemicznie, (z wył. do zastosowań technicznych lub przemysłowych i oleju surowego)
Widzisz zasady dotyczące wywozu z UE. Jeśli przywozisz towary, przełącz powyżej na przywóz.
Widzisz zasady dotyczące przywozu do UE. Jeśli wywozisz towary, przełącz powyżej na wywóz.
Twoja odpowiedź przy wywozie
Pełny kod wywozowy UE to 1515 90 39.
Do wywozowego zgłoszenia celnego ani do Intrastatu nie wybiera się 10-cyfrowej unijnej linii przywozowej. Kraj przeznaczenia klasyfikuje towar według własnej taryfy.
8 cyfr, gotowe
Sprzedaż do Norwegii, Wielkiej Brytanii i USA
Cło naliczane przy przywozie.
Norwegia, Wielka Brytania i USA mają pod 6-cyfrowym kodem HS własne linie taryfowe. Stawki poniżej to wysokość cła, które organy celne tych krajów pobierają od towarów przywożonych z UE. Zanim oprzesz się na stawce, porównaj towar z opisem obowiązującym w danym kraju.
Wielka Brytania
8.0%*
- Ich linie taryfowe1 linia brytyjska
- Pochodzenie z UEBez cła*
1515 90 39 00 Other
W Irlandii Północnej obowiązują inne zasady.
Brytyjskie dane taryfowe sprawdzone 13 września 2026.
USA
10.0%†
Oszacowane na podstawie opublikowanych amerykańskich środków
- Ich linie taryfowe7 linii amerykańskich
- Data zgłoszenia18 września 2026
1515.90.21.00 Other fixed vegetable or microbial fats and oils (including jojoba oil)
Zgłoszenie celne składa amerykański importer.
Amerykańskie dane taryfowe sprawdzone 16 września 2026.
Zobacz 7 norweskich linii
Sprzedaż do Norwegii
Norwegia dzieli kategorię 6-cyfrową po swojemu, więc to są jej własne linie pod nią, a nie ten kod UE. Sprawdź swój produkt przy ich brzmieniu; to, co pobiera norweska administracja celna, podajemy przy każdej linii.
-
15.15.9012
For fish feed
- Cło zwykłe
- 4,88 NOK per kg*
- Towary pochodzące z UE
- Obowiązuje stawka zwykła. Norwegia nie podaje osobnej stawki dla towarów z UE.
-
15.15.9019
Other
- Cło zwykłe
- 4,88 NOK per kg*
- Towary pochodzące z UE
- Obowiązuje stawka zwykła. Norwegia nie podaje osobnej stawki dla towarów z UE.
-
15.15.9021
Cashew nutshell oil, wood oils (including tung oil and its fractions) or oiticica oil, not for feed purpose
- Cło zwykłe
- Bez cła*
-
15.15.9032
Jojoba oil and its fractions, not for feed purpose
- Cło zwykłe
- Bez cła*
-
15.15.9070
Crude oil
- Cło zwykłe
- Bez cła*
-
15.15.9080
Solid fractions
- Cło zwykłe
- 14.4%*
- Towary pochodzące z UE
- Bez cła* Aby skorzystać z tej stawki, potrzebujesz dokumentu potwierdzającego pochodzenie z UE.
-
15.15.9099
Other
- Cło zwykłe
- 12.7%*
- Towary pochodzące z UE
- Bez cła* Aby skorzystać z tej stawki, potrzebujesz dokumentu potwierdzającego pochodzenie z UE.
Zawiera dane norweskiej administracji celnej (data.toll.no), na licencji CC BY 4.0, dostosowane do wyświetlania.
Zobacz 1 brytyjską linię
Sprzedaż do Wielkiej Brytanii
Ile pobiera brytyjska administracja celna, gdy taki towar trafia do Wielkiej Brytanii.
-
1515 90 39 00
Other
- Cło zwykłe
- 8.0%*
- Towary pochodzące z UE
- Bez cła* Aby skorzystać z tej stawki, potrzebujesz dokumentu potwierdzającego preferencyjne pochodzenie z UE.
Te stawki obowiązują w Wielkiej Brytanii. Dla towarów wprowadzanych do Irlandii Północnej mogą obowiązywać inne zasady.
Zawiera informacje sektora publicznego na licencji Open Government Licence v3.0.
Źródło: UK Department for Business and Trade (data.api.trade.gov.uk).
Zobacz 7 amerykańskich linii
Sprzedaż do USA
To, co amerykański urząd celny pobiera, gdy tego rodzaju towary docierają z UE. Zgłoszenie składa i cło płaci amerykański importer.
-
1515.90.21.00
Other fixed vegetable or microbial fats and oils (including jojoba oil) and their fractions, whether or not refined, but not chemically modified, Other, Nut oils
- Stawka podstawowa
- Free
- Z UE
- 10.0%† Oszacowane na podstawie opublikowanych amerykańskich środków Zastosowane amerykańskie pozycje: 9903.05.39 Section 301 forced-labour action, 91 FR 47318 (memorandum 91 FR 47717), U.S. note 52 to subchapter III of chapter 99
-
1515.90.60.00
Other fixed vegetable or microbial fats and oils (including jojoba oil) and their fractions, whether or not refined, but not chemically modified, Other, Jojoba oil and its fractions
- Stawka podstawowa
- 2.3%
- Z UE
- 10.0%† Oszacowane na podstawie opublikowanych amerykańskich środków Zastosowane amerykańskie pozycje: 9903.05.39 Section 301 forced-labour action, 91 FR 47318 (memorandum 91 FR 47717), U.S. note 52 to subchapter III of chapter 99
-
1515.90.81.10
Other fixed vegetable or microbial fats and oils (including jojoba oil) and their fractions, whether or not refined, but not chemically modified, Other, Hemp oil
- Stawka podstawowa
- 3.2%
- Z UE
- 10.0%† Oszacowane na podstawie opublikowanych amerykańskich środków Zastosowane amerykańskie pozycje: 9903.05.39 Section 301 forced-labour action, 91 FR 47318 (memorandum 91 FR 47717), U.S. note 52 to subchapter III of chapter 99
-
1515.90.81.20
Other fixed vegetable or microbial fats and oils (including jojoba oil) and their fractions, whether or not refined, but not chemically modified, Other, Avocado oil, Certified organic
- Stawka podstawowa
- 3.2%
- Z UE
- 10.0%† Oszacowane na podstawie opublikowanych amerykańskich środków Zastosowane amerykańskie pozycje: 9903.05.39 Section 301 forced-labour action, 91 FR 47318 (memorandum 91 FR 47717), U.S. note 52 to subchapter III of chapter 99
-
1515.90.81.40
Other fixed vegetable or microbial fats and oils (including jojoba oil) and their fractions, whether or not refined, but not chemically modified, Other, Avocado oil, Other
- Stawka podstawowa
- 3.2%
- Z UE
- 10.0%† Oszacowane na podstawie opublikowanych amerykańskich środków Zastosowane amerykańskie pozycje: 9903.05.39 Section 301 forced-labour action, 91 FR 47318 (memorandum 91 FR 47717), U.S. note 52 to subchapter III of chapter 99
-
1515.90.81.75
Other fixed vegetable or microbial fats and oils (including jojoba oil) and their fractions, whether or not refined, but not chemically modified, Other, Certified organic
- Stawka podstawowa
- 3.2%
- Z UE
- 10.0%† Oszacowane na podstawie opublikowanych amerykańskich środków Zastosowane amerykańskie pozycje: 9903.05.39 Section 301 forced-labour action, 91 FR 47318 (memorandum 91 FR 47717), U.S. note 52 to subchapter III of chapter 99
-
1515.90.81.85
Other fixed vegetable or microbial fats and oils (including jojoba oil) and their fractions, whether or not refined, but not chemically modified, Other
- Stawka podstawowa
- 3.2%
- Z UE
- 10.0%† Oszacowane na podstawie opublikowanych amerykańskich środków Zastosowane amerykańskie pozycje: 9903.05.39 Section 301 forced-labour action, 91 FR 47318 (memorandum 91 FR 47717), U.S. note 52 to subchapter III of chapter 99
Cła antydumpingowe i wyrównawcze, amerykańskie podatki importowe oraz opłaty celne nie są uwzględnione.
Powyższe opisy to amerykańskie teksty taryfowe, które USA publikuje wyłącznie po angielsku.
Źródło: amerykańska taryfa celna prowadzona przez US International Trade Commission (hts.usitc.gov), public domain, oraz środki opublikowane w Federal Register.
To jest szacunek pomocny w planowaniu, oparty na amerykańskiej taryfie celnej (wskazana rewizja) oraz środkach opublikowanych w Federal Register na wskazany dzień, dla przesyłki pochodzącej z UE. Nie jest to zgłoszenie celne, porada prawna ani opinia brokera celnego, a kodycelne.pl nie jest brokerem celnym licencjonowanym w Stanach Zjednoczonych. Klasyfikację, pochodzenie, wartość i należne cło przed zgłoszeniem potwierdza amerykański importer lub jego broker celny.
Zanim użyjesz kodu
Sprawdź to, co leży poza samym kodem
Kod może być właściwy, a mimo to kwota do zapłaty może się zmienić ze względu na pochodzenie towaru, termin przywozu lub dodatkowe środki UE.
- Produkt i jego postać Sprawdź, czy Twój produkt naprawdę pasuje do tego opisu, razem z tym, z czego jest zrobiony i w jakiej postaci jest przywożony.
- Kraj pochodzenia Umowy handlowe, sankcje i dodatkowe środki mogą sprawić, że towary objęte tym samym kodem będą traktowane inaczej.
- Aktualne środki taryfowe Sprawdź aktualną stawkę, ewentualne ograniczenia i licencje oraz ilość wymaganą przez organ celny w przeglądarce taryfowej ISZTAR4 lub w bazie TARIC.
W zgłoszeniu przywozowym
1515 90 39 00
Przy przywozie tych towarów do UE w zgłoszeniu celnym stosuje się postać 10-cyfrową 1515903900, czyli ten kod z dopisanym 00. Nie dzieli się dalej.
Zawieszenie cła: 0% dla statków, łodzi i platform wiertniczych*
Obowiązują warunki, potrzebne jest pozwolenie organu celnego.
Zawieszenie to niższa stawka, którą UE przyznaje określonym towarom; to, czy Twój towar się kwalifikuje, zależy od brzmienia i warunków danej linii.
Przy wywozie z UE i w systemie Intrastat zwykle stosuje się 8-cyfrowy kod bez zmian.
Dane taryfy celnej UE z 13 września 2026.
Stawki, pochodzenie i dokumenty
Najpierw przeczytaj sygnały. Otwórz tylko te, które chcesz sprawdzić.
Poza zwykłym cłem UE odnotowuje przy tym kodzie takie rodzaje środków. Są to wyłącznie sygnały: to, czy któryś dotyczy Twojego towaru, może zależeć od jego pochodzenia, od producenta, od tego, czym dokładnie jest produkt, i od przedstawionych dokumentów. Żadne kwoty nie są tu wyliczane.
Dane na dzień 1 września 2026
Niższe cło na towary z niektórych krajów
Możliwe
Stawki preferencyjne są dostępne dla towarów pochodzących z:
- San Marino
- Komory (z wyłączeniem Mayotte), Madagaskar, Mauritius, Seszele i obszary zależne i Zimbabwe
- Botswana, Eswatini, Lesotho, Mozambik i Namibia
- Sahara Zachodnia
- Andora
- Wybrzeże Kości Słoniowej
- Kamerun
- Egipt
- +39 pochodzeń
Te stawki dotyczą towarów pochodzących z: Umowa o partnerstwie gospodarczym; CARIFORUM z wyjątkiem Haiti; GSP-EBA (szczególne rozwiązanie dotyczące krajów najsłabiej rozwiniętych - wszystko oprócz broni); KTZ (Kraje i Terytoria Zamorskie); GSP+ (szczególne rozwiązanie motywacyjne dotyczące zrównoważonego rozwoju i dobrych rządów); GSP - Zasady ogólne z wyjątkiem Indonezja.
To, czy można skorzystać z jednej z nich, zależy od reguł pochodzenia danego towaru i od dokumentów, które da się przedstawić.
Sprawdź ten kod w oficjalnej unijnej bazie TARIC
Ograniczenia i dokumenty
Ważne
Ograniczenia przywozowe odnotowano dla towarów pochodzących z:
- dowolny kraj
- Ukraina
- dowolny kraj z wyjątkiem Islandia, Liechtenstein, Norwegia i Szwajcaria
UE odnotowuje przy tym kodzie warunki dotyczące dokumentów. To, czego organ celny może zażądać, zależy od pochodzenia towaru, od tego, czym dokładnie jest produkt, i od procedury celnej.
Dowód pochodzenia 2 warunki
Jeśli dla towaru z kraju, z którym UE ma umowę handlową, wnioskujesz o niższą stawkę, organ celny żąda dowodu pochodzenia, na przykład świadectwa EUR.1 albo deklaracji pochodzenia.
Pokaż brzmienie tych warunków w przepisach UE
- Deklaracja na fakturze lub deklaracja pochodzenia umieszczona przez dowolnego eksportera na fakturze lub innym dokumencie handlowym
- Świadectwo przewozowe EUR.1
Sankcje i regiony objęte ograniczeniami 2 warunki
Część warunków wynika z unijnych przepisów sankcyjnych. Mają znaczenie, gdy towar jest powiązany z krajem lub regionem, z którym UE ogranicza handel.
Pokaż brzmienie tych warunków w przepisach UE
- Towary niepochodzące z Krymu lub Sewastopola ani na nie przeznaczone (art. 2 i 2b ust. 1 rozporządzenia Rady (UE) nr 692/2014)
- Towary niepochodzące lub nieprzeznaczone do niekontrolowanych przez rząd obszarów Ukrainy w obwodach donieckim, chersońskim, ługańskim i zaporizhzhii
Kontrole towarów i pozwolenia 2 warunki
Zależnie od tego, czym dokładnie jest produkt, organ celny może zażądać licencji, pozwolenia albo świadectwa kontroli przed zwolnieniem towaru.
Pokaż brzmienie tych warunków w przepisach UE
- Dokument zgłoszenia określony w Rozporządzeniu (WE) nr 1013/2006 (Dz.U. L 190) - Artykuł 4 i Załącznik IA
- Świadectwo kontroli produktów ekologicznych
Oświadczenia, że towar nie podlega danemu przepisowi 1 warunek
Część warunków to oświadczenia, że dane przepisy nie obejmują towaru, na przykład że produkt nie znajduje się w wykazie towarów objętych kontrolą.
Pokaż brzmienie tego warunku w przepisach UE
- Towary nieobjęte przepisami rozporządzenia (UE) nr 2018/848 (produkty ekologiczne)
Inne warunki 3 warunki
Te warunki nie pasują do żadnej z powyższych grup. To, czy organ celny będzie wymagał spełnienia któregoś z nich, zależy od towaru, jego pochodzenia i procedury celnej.
Pokaż brzmienie tych warunków w przepisach UE
- Produkty, które nie podlegają przepisom rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 (Dz.U. L 190)
- Dokument przesyłania określony w Rozporządzeniu (WE) nr 1013/2006 (Dz.U. L 190) - Artykuł 4 i Załącznik IB
- Dokument informacyjny towarzyszący przemieszczaniu odpadów, o którym mowa w rozporządzeniu (WE) nr 1013/2006 (Dz.U. L 190) - Artykuł 18 i Załącznik VII
Ostatnie sprawdzenie klasyfikacji
Sprawdź ścieżkę i najbliższe alternatywy.
Skorzystaj z tego widoku, jeśli nadal nie masz pewności, że kod opisuje produkt dokładnie.
Pokaż kroki
Porównaj z sąsiednimi kodami.
Porównaj sąsiednie kody na tym poziomie, zanim zdecydujesz się na ten.
- inna możliwość 1515 90 11 Olej tungowy, olej jojoba i olej oiticica, wosk mirtowy i wosk japoński, ich frakcje, nawet rafinowane, ale niemodyfikowane chemicznie Bez cła*
- inna możliwość 1515 90 21 Olej z nasion tytoniu, surowy, do zastosowań technicznych lub przemysłowych (z wył. do produkcji artykułów spożywczych) Brak zapisanej stawki
- inna możliwość 1515 90 29 Olej z nasion tytoniu, surowy (z wył. do zastosowań technicznych lub przemysłowych) 6.4%*
- inna możliwość 1515 90 31 Olej z nasion tytoniu i jego frakcje, nawet rafinowane, ale niemodyfikowane chemicznie, do zastosowań technicznych lub przemysłowych (z wył. do produkcji artykułów spożywczych i oleju surowego) Brak zapisanej stawki
-
jesteś tutaj 1515 90 39 Olej z nasion tytoniu i jego frakcje, nawet rafinowane, ale niemodyfikowane chemicznie, (z wył. do zastosowań technicznych lub przemysłowych i oleju surowego) 9.6%*
- inna możliwość 1515 90 40 Tłuszcze i oleje roślinne i ich frakcje, surowe, do zastosowań technicznych lub przemysłowych (z wył. do produkcji artykułów spożywczych; z oleju sojowego, orzeszków ziemnych, oliwy, oleju palmowego, słonecznikowego, z krokosza balwierskiego, z nasion bawełny, kokosowego, z ziaren palmowych, oleju babassa, rzepakowego, rzepikowego, gorczycowego, lnianego, kukurydzianego, rycynowego, tungowego, sezamowego, jojoba, oleju oiticica, wosku mirtowego, wosku japońskiego, oleju z nasion tytoniu i oleju mikrobiologicznego) Brak zapisanej stawki
- inna możliwość 1515 90 51 Tłuszcze i oleje roślinne, surowe, stełe, w bezpośrednich opakowaniach o zawartości netto <= 1 kg (z wył. do zastosowań technicznych lub przemysłowych; z oleju sojowego, orzeszków ziemnych, oliwy, oleju palmowego, słonecznikowego, z krokosza balwierskiego, z nasion bawełny, kokosowego, z ziaren palmowych, oleju babassa, rzepakowego, rzepikowego, gorczycowego, lnianego, kukurydzianego, rycynowego, sezamowego, tungowego, jojoba, oleju oiticica, wosku mirtowego, wosku japońskiego, oleju z nasion tytoniu i oleju mikrobiologicznego) Brak zapisanej stawki
- inna możliwość 1515 90 59 Tłuszcze i oleje roślinne, surowe, stałe, w bezpośrednich opakowaniach o zawartości netto > 1 kg lub surowe ciekłe (z wył. do zastosowań technicznych lub przemysłowych; oleju sojowego, orzeszków ziemnych, oliwy, oleju palmowego, słonecznikowego, z krokosza balwierskiego, z nasion bawełny, kokosowego, z ziaren palmowych, oleju babassa, rzepakowego, rzepikowego, gorczycowego, lnianego, kukurydzianego, rycynowego, tungowego, sezamowego, jojoba, oleju oiticica, wosku mirtowego, wosk japońskiego, oleju z nasion tytoniu i oleju mikrobiologicznego) Brak zapisanej stawki
- inna możliwość 1515 90 60 Tłuszcze i oleje roślinne i ich frakcje, nawet rafinowane, ale niemodyfikowane chemicznie, do zastosowań technicznych lub przemysłowych (z wył. do produkcji artykułów spożywczych; olejów i tłuszczów surowych, oleju sojowego, orzeszków ziemnych, oliwy, oleju palmowego, słonecznikowego, z krokosza balwierskiego, z nasion bawełny, kokosowego, z ziaren palmowych, oleju babassa, rzepakowego, rzepikowego, gorczycowego, lnianego, kukurydzianego, rycynowego, tungowego, sezamowego, jojoba, oleju oiticica, wosku mirtowego, wosk japońskiego, oleju z nasion tytoniu i oleju mikrobiologicznego) Brak zapisanej stawki
- inna możliwość 1515 90 91 Tłuszcze i oleje roślinne i ich frakcje, stałe, nawet rafinowane, ale niemodyfikowane chemicznie, w bezpośrednich opakowaniach o zawartości netto <= 1 kg, gdzie indziej niesklasyfikowane (z wył. do zastosowań technicznych lub przemysłowych i olejów i tłuszczów surowych) Brak zapisanej stawki
- inna możliwość 1515 90 99 Tłuszcze i oleje roślinne i ich frakcje, stałe, nawet rafinowane, ale niemodyfikowane chemicznie, w bezpośrednich opakowaniach o zawartości netto > 1 kg lub ciekłe, gdzie indziej niesklasyfikowane (z wył. do zastosowań technicznych lub przemysłowych i olejów i tłuszczów surowych) Brak zapisanej stawki
Warto porównać
Kody znajdujące się blisko tego kodu, na wypadek gdyby sam materiał był inny.
Podobne towary w innych miejscach taryfy
- 2306 90 90 Makuchy i inne pozostałości stałe, nawet mielone lub w postaci granulek, pozostałe z ekstrakcji tłuszczów lub olejów roślinnych lub mikrobiologicznych (z wył. z nasion bawełny, lnu, słonecznika, rzepaku i rzepiku, z orzechów kokosowych lub kopry, z orzechów palmowych lub ich jąder, z zarodków kukurydzy, i z ekstrakcji oliwy, oleju sojowego i orzeszków ziemnych) Brak zapisanej stawki
- 2306 90 05 Makuchy i inne pozostałości stałe, nawet mielone lub w postaci granulek, pozostałe z ekstrakcji tłuszczów lub olejów roślinnych, z zarodków kukurydzy Brak zapisanej stawki
- 2306 90 11 Makuchy i inne pozostałości stałe z ekstrakcji oliwy z oliwek, nawet mielone lub w postaci granulek, zawierające <= 3 % masy oliwy Bez cła*
- 2306 90 19 Makuchy i inne pozostałości stałe z ekstrakcji oliwy z oliwek, nawet mielone lub w postaci granulek, zawierające > 3 % masy oliwy Stawka szczególna*
- 2306 41 00 Makuchy i inne pozostałości stałe, nawet mielone lub w postaci granulek, pozostałe z ekstrakcji nasion rzepaku lub rzepiku, o niskiej zawartości kwasu erukowego, o zawartości kwasu erukowego < 2 % masy i o zawartości składników stałych, w których udział glukozynoladów < 30 mikromoli/g Brak zapisanej stawki
Często mylone z
-
1515 90 21
Olej z nasion tytoniu, surowy, do zastosowań technicznych lub przemysłowych (z wył. do produkcji artykułów spożywczych)
Brak zapisanej stawki
That code covers crude tobacco seed oil for technical or industrial use, excluding food-making; this code excludes crude oil.
-
1515 90 29
Olej z nasion tytoniu, surowy (z wył. do zastosowań technicznych lub przemysłowych)
6.4%*
That code covers crude tobacco seed oil other than for technical use or other industrial use excluding food-making; this code covers non-crude oil.
-
1515 90 31
Olej z nasion tytoniu i jego frakcje, nawet rafinowane, ale niemodyfikowane chemicznie, do zastosowań technicznych lub przemysłowych (z wył. do produkcji artykułów spożywczych i oleju surowego)
Brak zapisanej stawki
That code covers non-crude tobacco seed oil and fractions for technical or industrial use, excluding food-making; this code excludes technical use and other industrial use.
Pokazane tu stawki celne są szacunkowe, odczytane z oficjalnych danych taryfowych UE, Norwegii i Wielkiej Brytanii, wyłącznie dla orientacji. Aktualną stawkę sprawdź przed złożeniem zgłoszenia w przeglądarce taryfowej ISZTAR4, w bazie TARIC, u norweskiej administracji celnej albo w brytyjskim Online Trade Tariff. Stawka, którą zapłacisz, może też zależeć od kraju pochodzenia. To są wyłącznie podstawowe cła: VAT z tytułu przywozu, akcyza, cła antydumpingowe oraz środki ochronne i kontyngentowe nie są tu uwzględnione.
Zapisuj kody we własnym zbiorze
Załóż darmowe konto, żeby przechowywać ważne dla Ciebie kody celne w jednym miejscu i wracać do nich, kiedy tylko są potrzebne.